Peter Doomen is een bekende Belgische champagne-expert, wijnschrijver en auteur uit Lier. Hij draagt de officiële titel van wijndirecteur van de Vlaamse Wijngilde en werd in 2013 gekroond tot champagne-ambassadeur van België.
Champagne is een exclusieve, mousserende wijn die uitsluitend geproduceerd mag worden in de wettelijk afgebakende Champagnestreek gelegen in het noordoosten van Frankrijk. De wijn wordt volgens de strenge méthode traditionnelle gemaakt, waarbij de kenmerkende bubbels ontstaan door een tweede gisting op de fles.
Bijna elke champagne wordt gemaakt van een specifieke samenstelling van drie druivenrassen.
Chardonnay: Zorgt voor elegantie, frisse zuren en minerale tonen.
Pinot Noir: Geeft de wijn structuur, kracht en body.
Pinot Meunier: Zorgt voor fruitigheid en maakt de wijn toegankelijk.
1. Champagne geschiedenis: Wie “verzon” champagne?
• Dom Pérignon heeft champagne niet uitgevonden, maar:
o Hij probeerde net de bubbels uit de fles te houden omdat zwak Frans glas massaal ontplofte (tot 80% breuk).
o Hij werkte met blauwe druiven om heldere witte wijn te maken.
o Hij introduceerde assemblage (wijnen van verschillende percelen mengen voor meer complexiteit).
• De sprankelende stijl ontstond waarschijnlijk in Engeland:
o Men voegde suiker toe aan te zure wijn; met sterker Engels glas (steenkoolovens) sprongen de flessen niet meer. Zo ontstond per toeval de tweede gisting op fles.
2. Regio en terroir:
• Champagne is strikt afgebakend (Champagne “viticole”); belangrijke deelgebieden:
o Montagne de Reims: heuvelrug tussen Reims en Épernay, met noord-, oost-, zuidoost- en zuidexpositie; vooral voor Pinot Noir.
o Côte des Blancs: sterk kalkrijke heuvelrug, vrijwel volledig beplant met Chardonnay; geeft zeer kalkachtige, strakke wijnen.
o Côte de Sézanne: zuidelijker, met kalk vermengd met zand; minder “pure” krijtuitdrukking.
o Côte des Bar / Bar-sur-Seine / Bar-sur-Aube: zuidelijk gebied, belangrijk voor Pinot Noir.
o Vallée de la Marne: langs de rivier de Marne, veel Pinot Meunier en gemengde aanplant.
• Expositie en ondergrond beïnvloeden stijl:
o noordelijk georiënteerde Pinot Noir: vaak strakker, harder, zuurder.
o zuidelijke expositie: rijper, krachtiger, soms vergelijkbaar met Bourgogne.
o kalkbodem + hoge zuurgraad geeft vaak een “agrume” karakter: citrus + licht bitter (pompelmoes).
3. De zoetheid of dosage:
De zoetheid van champagne wordt bepaald door de dosage (toegevoegde suiker vlak voor het kurken). Dit wordt aangegeven met specifieke termen op het etiket:
Brut Nature / Zero Dosage: 0 – 3 gram suiker/liter, beendroog en strak.
Extra Brut: 0 – 6 gram suiker/liter, zeer droog.
Brut: minder dan 12 gram suiker/liter, klassiek droog en het meest populair.
Extra Sec / Extra Dry: 12 – 17 gram suiker/liter, licht mild met een klein zoetje.
Sec: 17 – 32 gram suiker/liter, merkbaar lichtzoet.
Demi-Sec: 32 – 50 gram suiker/liter, toegankelijk en ronduit zoet.
Doux: meer dan 50 gram suiker/liter, zeer zoet, perfect als dessertwijn.
4. Specifieke Stijlen en Classificaties:
• Non-Vintage (NV): Een constante blend van verschillende oogstjaren om elk jaar dezelfde herkenbare huisstijl te garanderen. Moet minimaal 15 maanden rijpen.
• Vintage / Millésimé: Gemaakt van druiven uit één specifiek, uitzonderlijk goed oogstjaar. Deze wijnen rijpen minstens 3 jaar en hebben meer complexiteit.
• Blanc de Blancs: Een heldere champagne die voor 100% uit witte chardonnaydruiven bestaat.
• Blanc de Noirs: Een witte champagne gemaakt van uitsluitend blauwe druiven (Pinot Noir en/of Pinot Meunier). Dit geeft een vollere, krachtigere smaak.
• Rosé: Wordt meestal verkregen door een klein percentage stille rode wijn uit de regio te mengen met de witte basiswijn
5. Zes cuvées werden geproefd in drie flights: eerst twee assemblages van de drie druiven, dan twee blancs de blancs — Sézanne tegenover Chouilly en Cramant — en tot slot een Club-millésime naast een Ambonnay van pinot noir met veel reservewijnen.
Flight 1: assemblages van de drie druiven (Pinot Noir, Pinot Meunier, Chardonnay)
1.Christian Bourmault, Cuvée Hermance: In de neus bloemig: meidoorn, kamperfoelie en muurbloem; na walsen komen briochenoten van gekonfijte citroen, peer en geroosterde hazelnoot vrij. De finale is smeltend, met gerijpte aromatische nuances.
2.Larnaudie-Hirault, Brut Tradition « Les Trois Puys »: Bleekgouden schijn. Geur van vers fruit — appel en peer. In de mond fris en in evenwicht. Een klassiek gebalanceerde champagne, gemaakt voor het aperitief; mooi bij blokjes parmezaan.
Flight 2: twee blancs de blancs (100% chardonnay)— Sézanne tegenover Chouilly en Cramant
3. Pierre Moncuit, Hugues de Coulmet · Sézanne: Mooie rondheid, met aroma’s van witte bloemen — lelie en jasmijn — en wit fruit, vooral perzik. Voor het aperitief of doorheen de maaltijd. Zeer vlot drinkbare champagne.
4. Sébastien Daviaux, Blanc de Blancs Grand Cru: Klassieke impressie van citroen en brioche met in de mond wat pompelmoes. Zeer elegante champagne, makkelijk drinkbaar en met een mooie frisheid. Voor dit type soepelere “blancs” worden gerechten zoals gevogelte in saus, bladerdeeggerechten en boterrijke gerechten aangeraden.
Flight 3: een Club-millésime naast een Ambonnay van pinot noir met veel reservewijnen.
5. Forget-Chemin, Spécial Club 2019: (90% chardonnay, 5% pinot meunier, 5% pinot noir) Goudgeel met groene reflexen; fijne mousse. Aroma’s van roombiscuit, peer, kweepeer en bergamot, daarna mimosa, witte perzik, zwarte thee en citroenmadeleine. De aanzet is breed en romig. Fijne pareling, zachtheid en een rijke vinositeit, met frisheid als tegenwicht. Gele perzik en marsepein glijden naar ananas; de wijn wordt mineraler, zilt en krijtig. Lange, zilte finale met mooi verweven zuren. Aan tafel: zalm gravlax, tarbot met champagnesaus, sint-jakobsschelpen sauce Bercy of gevogelte met roomsaus.
6. Eric Rodez, Cuvée des Crayères · Blanc de Noirs, 35e édition: (Assemblage van 100% pinot noir). Helder goud met strogele reflexen; fijne, regelmatige mousse. Aroma’s van appel en peer, rijpe citrus, een vleugje geel fruit en discreet rood fruit van de pinot. Reservewijn en hout geven een lichte toast, brioche, subtiele hazelnoot — zonder uitgesproken houttoon. Eerder voor aan tafel dan als licht aperitief. De aanzet is levendig maar omhuld. Pinot geeft breedte en vlees maar met een strakke, lineaire spanning. Lange finale met krijt, fruit, hazelnoot/brioche en een subtiele bitterheid (agrume).
Onze eerste clubbijeenkomst van dit wijnjaar was een schot in de roos! We kijken terug op een supergezellige en leerrijke avond. Een dankjewel aan Peter Doomen voor deze bijzonder heldere en boeiende presentatie.
Dankzij jullie aanwezigheid en enthousiasme kijken we terug op een zeer geslaagde eerste bijeenkomst. De sfeer zat er meteen goed in. Een fantastische start van het nieuwe seizoen. De eerste clubbijeenkomst smaakt absoluut naar meer!
