Piemonte: grootse wijnen aan de voet van de Alpen

De naam Piemonte betekent letterlijk “aan de voet van de bergen”. En dat voel je. De Alpen liggen als een koele, beschermende muur rond het gebied, terwijl glooiende heuvels, kalkrijke bodems en mistige ochtenden zorgen voor wijnen met spanning, diepte en karakter.

Wie Piemonte zegt, zegt natuurlijk Barolo. Maar deze regio is veel breder dan die ene beroemde naam. Denk aan Nebbiolo, Barbera, Dolcetto, Roero, Gavi, Timorasso en Monferrato. Piemonte is misschien wel de meest gastronomische wijnregio van Italië.

Piemonte hoort bij de absolute top van Italiaanse wijngebieden. Waar Toscane vaak wordt geassocieerd met zon, Sangiovese en mediterrane warmte, heeft Piemonte een koeler, verfijnder en soms bijna Bourgondisch karakter.
Kenmerken van Piemonte wijn:

  • Stijl: elegant, gestructureerd, aromatisch en vaak gastronomisch
  • Belangrijke druiven: Nebbiolo, Barbera, Dolcetto, Cortese, Timorasso en Moscato
  • Aroma’s: rozen, kersen, pruimen, truffel, leer, kruiden, viooltjes en soms hazelnoot
  • Herkomst: vooral Langhe, Roero en Monferrato

Typische gerechten: risotto, tajarin, truffel, stoofvlees, paddenstoelen en harde kazen.

Terroir en klimaat: waarom Piemonte zo eigen smaakt

Het terroir van Piemonte is één van de grote redenen waarom de wijnen zo herkenbaar zijn. De regio ligt aan de voet van de Alpen, met invloeden van bergen, heuvels, rivieren en mist. Vooral in de herfst zie je vaak nevel over de wijngaarden hangen. Niet toevallig komt de naam Nebbiolo waarschijnlijk van “nebbia”, het Italiaanse woord voor mist.

De bodems verschillen per gebied, maar bestaan vaak uit kalk, mergel, zandsteen en klei. In de Langhe geeft kalkrijke mergel structuur, spanning en verfijning aan Nebbiolo. In Monferrato zorgt klei vaker voor rondere, sappigere wijnen, zeker bij Barbera. In Roero vind je meer zand, wat wijnen vaak iets geuriger, toegankelijker en fijner van tannine maakt.

Het klimaat is continentaal: warme zomers, koude winters en grote verschillen tussen dag en nacht. Die temperatuurverschillen zijn goud waard. Ze zorgen ervoor dat druiven rijp worden, maar hun frisheid behouden. Daardoor krijgen Piemonte-wijnen hun kenmerkende balans: rijp fruit, levendige zuren en een fijne aromatische spanning.

Belangrijkste druivenrassen:

  • Nebbiolo: Het iconische blauwe druivenras van de regio. Hiermee worden de wereldberoemde, krachtige rode wijnen gemaakt zoals Barolo en Barbaresco (bekend om hun hoge zuren, stevige tannines en aroma’s van rood fruit, rozen en truffel).
  • Barbera: De meest aangeplante rode druif in Piemonte. Geeft soepelere wijnen (Barbera d’Asti of Barbera d’Alba) met veel sappig fruit en frisse zuren.
  • Dolcetto: Een toegankelijke rode wijn met weinig tannines, donkere kersenaroma’s en een vriendelijk bittertje in de afdronk.
  • Cortese / Gavi: Een belangrijk wit druivenras, Cortese is inderdaad de iconische witte druif uit het zuidoosten van Piemonte die de wereldberoemde Gavi DOCG (en Gavi di Gavi) voortbrengt. Door zijn strakke zuren en zilte mineraliteit wordt deze wijn vaak omschreven als de Italiaanse tegenhanger van Chablis.
  • Arneis & Timorasso: Populaire witte druiven uit onder meer de Roero-streek en Colli Tortonesi (met veel structuur en rijp fruit).
  • Moscato: De basis voor mousserende zoete wijnen zoals Moscato d’Asti en Asti Spumante.

De wijnen van deze avond in het glas:

  • De Langhe Doc Favorita Servaj | Deltetto 2024 is een witte wijn uit Piemonte van het wijnhuis Deltetto, gemaakt van de Favorita-druif, groenachtige reflecties, citrus met tonen van oranjebloesem. (een lokale verwant van de Vermentino). (17 €)
  • Pasucrà Piemonte Moscato Secco DOC 2023 is een droge witte wijn met frisse zuren, een ziltige indruk en een lange, expressieve afdronk. (17 €)
  • De Gavi DOCG del Comune di Gavi van Deltetto 2021 is een droge, elegante Italiaanse witte wijn uit Piemonte. De wijn wordt gemaakt van 100% Cortese-druiven die groeien in de gemeente Gavi zelf, het historische hart van de appellatie. (25 €)
  • Ingenuus Vino Bianco 2019 is een ambachtelijke, ongefilterde witte wijn van het wijnhuis Azienda Agricola Cieck uit de Canavese-streek in Piëmont, Italië. De wijn wordt in zeer beperkte oplage van ongeveer 850 flessen per jaar gemaakt van 100% Erbaluce-druiven. (28 €)
  • Ca’ del Baio Dolcetto d’Alba “Lodoli” 2021 is een droge, fruitige rode wijn uit de Piemonte-streek in Noord-Italië, geproduceerd door het familiebedrijf Ca’ del Baio in Treiso. Deze jaargang van 100% dolcetto-druiven valt op door zijn sappige karakter en een alcoholpercentage van 14%.(17 €)
  • De Le Grive Monferrato Rosso DOC 2023 is een diep robijnrood en aromatische wijn uit de regio Monferrato, geproduceerd door het wijnhuis Forteto della Luja (80% Barbera en 20% Pinot Nero). (25 €)
  • De Josetta Saffirio Langhe DOC Nebbiolo 2020 is een klassieke, biologisch geteelde rode wijn uit Monforte d’Alba. Levendige granaatrode kleur met een zeer karakteristieke neus van gedroogd fruit en frambozen. Wijn met een ongelooflijke body. (32 €)

Anja Janssen benadrukte hoe prettig het was om voor zo’n enthousiast en geïnteresseerd publiek te staan. De waardering was duidelijk wederzijds: terwijl de spreker sprak van een fantastisch publiek, genoten de aanwezigen met volle teugen van de boeiende presentatie én de heerlijke wijnen tijdens de degustatie.